Fotospor Analiz! Dört Büyüklerde İlk Hafta...

1. GALATASARAY 4 yıldır başarılı ama kişilere bağımlı sistemi var.

Yönetim modeli: Başkan + teknik direktör merkezli

Futbol aklı: Okan Buruk ağırlıklı

Temel avantaj: Süreklilik, yıldız kalitesi, kazanma alışkanlığı

Temel risk: Kurumsal futbol aklının kişilerden bağımsızlaşamaması.

Galatasaray'ın en büyük gücü ile en büyük riski aynı merkezde: Dursun Özbek–Okan Buruk birlikteliği.

Bu yapı yıllardır sonuç üretiyor. Fakat başarı arttıkça teknik direktörün futbol organizasyonu üzerindeki sabit bakış gücü de artıyor. İnovasyon gözden kaçıyor. Böyle yapılarda teknik adamı denetleyen bağımsız futbol aklı yok oluyor.

İlk haftadaki görüntü de bunun izlerini taşıyor. Özellikle sabit fikir haline gelen, Sane'nin özelliklerini kullanacak hızlı geçişler yerine, 2'inci yılda da ağır set oyununa yönelmek.

Barış Alper'den yaratıcılık beklemek, Yunus'un üzerine fazla oyun kurma sorumluluğu bırakmak, Singo gibi seçeneklerden yeterince yararlanmamak ve İlkay'ın futbol zekâsını ortaya çıkaracak hareketliliği, yanına onu rahatlatacak ekibi yaratamamak.

Tek tek oyuncu problemlerinden çok takım oyunu, yani mühendisliği problemi...

Daha önemlisi fiziksel taraf.

Icardi'den Sanchez'e, Singo'dan İlkay'a kadar farklı örnekler üzerinden görülmesi gereken ve çözüm bekleyen konu:

Galatasaray'ın oyuncu yükünü, toparlanmasını, sakatlık riskini ve zihinsel performansını teknik direktörden bağımsız biçimde denetleyen futbol mekanizması...

Geçen sezonun son bölümündeki yorgunluk görüntüsüyle yeni sezondaki futbol iştahsızlığını yan yana koyduğumuzda soru daha anlamlı hale geliyor.

Galatasaray'ın problemi kötü futbolcu değil.

Çok kaliteli futbolcuları, özelliklerinin toplamından daha büyük bir takıma dönüştürememe durumu.

2. FENERBAHÇE Hatanın nedenini sürekli dışarıda arayan kültür

Yönetim modeli: Güçlü başkan merkezli

Futbol kültürü: Mücadele/çatışma

Temel avantaj: Büyük ekonomik ve taraftar gücü

Temel risk: Öz eleştiri mekanizmasının zayıflaması

Fenerbahçe'de kişiler, başkanlar değişmesine rağmen, uzun zamandır işleyiş değişmiyor.

Başarısızlığın sebebi çoğu zaman Fenerbahçe'nin dışında aranıyor.

Hakem, federasyon, medya, rakip, sistem...

Bunların zaman zaman gerçekten etkisi de olabilir. Fakat sürekli dış faktörlere odaklanmak, organizasyonun kendi yanlışlarını görmesini zorlaştırıyor.

İki İrfan Can iki hatalı karar.

Bir tarafta kaleci belirsizliği yaşanırken gönderilen İrfan Can Eğribayat; diğer tarafta uzun süredir beklenen seviyeyi veremeyen İrfan Can Kahveci üzerinden alınan duygusal ve adamcılıkla alınan kararlar.

Burada mesele iki futbolcunun iyi veya kötü olması değil.

Mesele: Fenerbahçe futbolcuyla ilgili kararını hangi stratejiye veya futbol modeline göre veriyor?

Takımdan ayrılan oyuncunun başka yerde hemen katkı vermesi veya geri dönen oyuncunun mevcut oyun ritmine uyum sağlayamaması, transfer politikasının stratejik sürekliliğini net bir şekilde hissettirir.

İlk haftadaki kadro belirsizliği de aynı probleme bağlanabilir.

Şampiyonlar Ligi ön elemesine çıkmış bir takımın hâlâ omurgasını arıyor olması yalnızca İsmail Kartal'ın problemi değildir.

Bu bir futbol planlama problemidir.

Galatasaray ile Fenerbahçe burada birbirlerine çok benziyor:

İkisinde de güçlü başkan, güçlü teknik adam ilişkisi var; ancak güçlü kişilerin üzerinde veya yanında, onları gerektiğinde sorgulayabilecek kurumsal futbol aklının ağırlığı olmalı. Oysa iki takımda da bu özellik neredeyse hiç yok.

3. TRABZONSPOR: Heyecan üretmek mi, futbolcu üretmek mi?

Yönetim modeli: Başkan merkezli

Futbol kültürü: Şehir + kimlik + aidiyet.

Temel avantaj: Türkiye'de benzeri az bulunan futbol insan kaynağı

Temel risk: Uzun vadeli üretim yerine kısa vadeli heyecan.

Ancak, Trabzonspor diğer üç kulüpten az da olsa farklı.

Çünkü elinde paradan çok daha değerli bir sermaye var: Futbol kültürü olan bir şehir ve bölge.

Trabzon ve Karadeniz'in genç insan kaynağı doğru sistem kurulursa Türkiye'nin en önemli futbolcu üretim merkezlerinden biri olabilir.

Fakat kulüp zaman zaman futbolcu üretmek yerine taraftar heyecanını sürekli canlı tutacak büyük hamlelere yöneliyor.

Muhammed Salah transferi bu açıdan iki farklı şekilde okunabilir.

Birincisi popülist tarafı:

“Büyük yıldızı getir, taraftarı heyecanlandır.”

Ama ikinci ihtimal çok daha değerli:

Salah'ı transfer etmek yerine Salah etkisini transfer ederek binlerce genç futbolcu üretmek.

Çocuklar Salah'ı izlesin.

Futbola başlasın.

Trabzonspor akademisine gelsin.

Karadeniz taransın.

Antrenörler yetiştirilsin.

Salah'ın yarattığı küresel ilgi akademinin marka değerine dönüşsün ve kaynak oluşsun. Toplamında Trabzonspor büyük bir ekosisteme dönüştürülsün.

Böyle yapılırsa pahalı transfer bir tüketim harcaması olmaktan çıkar, futbol üretim yatırımına dönüşür.

Burada Fatih Tekke'nin önündeki sınav da önemli.

Tekke'nin oyun stratejisi ve futbol okuması değerli olabilir. Ancak modern akademi ve A takım yönetimi; oyun bilgisinin yanında performans bilimi, yük yönetimi, bireysel gelişim, veri analitiği ve multidisipliner uzmanlık gerektiriyor.

Dolayısıyla soru Fatih Tekke'nin bunların hepsini bilip bilmemesi değil...

Trabzonspor, Tekke'nin etrafına bunları bilen bilimsel bir organizasyonu kurabilir mi?..

4. BEŞİKTAŞ: Daha az kaynak, daha fazla futbol organizasyonu

Yönetim modeli: Görece kurumsal futbol yapılanması

Futbol kültürü: Organizasyon ve takım oyunu

Temel avantaj: Futbol direktörlüğü ve teknik organizasyon

Temel risk: Kadro kalitesi ve ekonomik sınırlar

İlk hafta itibarıyla dört büyük arasında en fazla üzerinde durulması gereken takım Beşiktaş...

Çünkü diğer üç kulübe göre dikkat çeken bir farka sahip.

O da şu: Futbolu yalnızca başkan ve teknik direktör üzerinden yönetmemeye çalışıyor.

Sportif/futbol direktörlüğünün etkin olması önemli.

Bu mekanizma doğru işletildiğinde başkan transfer yapmaz; teknik direktör de kulübün bütün futbol politikasını tek başına belirlemez.

Başkan kaynak sağlar.

Futbol yönetimi sistem kurar.

Teknik direktör takımı yönetir.

Performans departmanı oyuncuyu ölçer.

Scouting oyuncuyu bulur.

Veri departmanı kararları destekler.

Modern futbol organizasyonunun mantığı budur.

Beşiktaş'ın rakiplerinden daha kısıtlı imkânlarla takım halinde oynama görüntüsü vermesi bu nedenle önemli.

Ayrıca teknik ekibin oyunculara yüklediği roller daha gerçekçi görünüyor. Okan, İsmail ve Fatih genç hocalar. İşin spor fizyolojisi, psikolojisi ve biyomekaniğini bilme şansları yok.

Futbolcudan sahip olmadığı beceriyi istemek yerine elindeki beceriden oyun üretmeye çalışır bu 3 hoca.

Galatasaray'daki tartışmayla fark burada ortaya çıkıyor:

Yıldız futbolcunun olması başka şeydir; yıldız futbolcunun özelliklerinden sistem üretmek başka şey.

Beşiktaş şu anda ikinci konuya diğer üçünden biraz daha fazla kafa yoruyor...

Henüz ilk hafta.

Bu nedenle Beşiktaş için “doğru model bulundu” demek erken olabilir. Ama görünen köy de klavuz istemez...

İlk görüntü itibarıyla doğru futbol organizasyonuna en fazla yaklaşan büyük takım demek daha sağlıklı.

Dört Büyüklerin İlk Haftalık Röntgeni:

Galatasaray

Kulüp Yönetimi: Başkan-hoca merkezli.

Teknik yapı: Okan ağırlıklı

En büyük güç: Kazanma kültürü.

En büyük risk: Kişilere bağımlılık

Fenerbahçe

Kulüp Yönetimi: Güçlü başkan merkezli.

Teknik yapı: İsmail Kartal

En büyük güç: Kaynak + büyük kadro.

En büyük risk: Öz eleştiri eksikliği

Trabzonspor

Kulüp Yönetim: Başkan merkezli.

Teknik yapı: Fatih Tekke.

En büyük güç: Şehir + futbol kültürü.

En büyük risk: Popülizm/kısa vade

Beşiktaş

Kulüp Yönetim: Görece dağıtılmış.

Teknik yapı: Direktör + teknik ekip.

En büyük güç: Organizasyon.

En büyük risk: Kaynak/kadro sınırı.

Bütün bunlardan çıkan büyük sonuç ise şu:

Türk futbolunun dört büyüğünün problemi futbolcu eksikliğinden çok futbol aklı organizasyonu. Yani; iyi yetişmiş, insan kalitesi yüksek yönetici eksikliği.

Avrupa'nın büyük kulüplerinde teknik direktör sistemin tamamı değildir; sistemin çok önemli bir parçasıdır.

Türkiye'de ise hâlâ başkan + teknik direktör + yıldız transfer üçgeniyle futbol organizasyonu kurmaya çalışıyoruz.

Sonra; dünya kupasının başında "Milli takımımız bu grubu geçemez" diyen Giray Bulak'a sosyal medyadan kötü yorum yazıyoruz. Fotospor olarak biz: Türk futbolundaki en önemli sorunun, takımların başına antrenör veya hoca olarak işi bilenlerin tercih edilememesi olarak görüyoruz.

Kaynak: Haber Merkezi