Kosova nasıl FIFA üyesi oldu?

Birleşmiş Milletlere üye olmayan Kosova’nın, FIFA’ya üyelik süreci oldukça tartışmalı geçmiştir. FIFA tüzüğünde 2004 yılında yapılan değişiklerden sonra FIFA üyeliği için Birleşmiş Milletlere üyelik şartı getirilmiştir. Birleşmiş Milletlerin bir parçası olmadan Kosova, FIFA’ya üyelik başvurusunu FIFA Kongresi’ne kadar taşıyıp, oylamaya katılan 164 üyenin 141’inden “Evet” oyunu alıp FIFA’nın 210.üyesi olmuştur. Batı’nın desteğiyle Kosova, kurallar gereği önce UEFA sonra FIFA üyeliğine kabul edilmiştir. Kosova’nın UEFA üyeliği 3 Mayıs 2016 tarihinde, FIFA üyeliği ise 24 Mayıs 2016 tarihinde başlamıştır. UEFA’nın 55.üyesi olan Kosova’nın UEFA üyeliği, FİFA üyeliğine göre daha zorlu bir sürece sahne olmuştur. Kosova’nın UEFA üyeliği için 3 Mayıs 2016 tarihinde yapılan gizli oylama, 28 “Evet”, 24 “Hayır” ve 2 “Çekimser” oyla sonuçlanmıştır.

Kosova’nın başını ağrıtanlar

Oylama sonuçlarının ortaya koyduğu üzere, Kosova’nın UEFA üyeliğine kabulü, FIFA’daki üyelik sürecinden farklı olarak, çekişmeli geçen bir seçim sonunda gerçekleşmiştir. Siyasi baskılar nedeniyle oylamanın gizli yapılması, daha sonra bazı ülkeler arasında polemikleri beraberinde getirmiştir; Arnavutluk, İsviçre’nin Kosova’nın üyeliğine “Hayır” oyu verdiğini ileri sürerken, İsviçre’nin Arnavutluk’un bu yaklaşımına cevabı ise, “Eğer biz desteklemeseydik, Kosova’nın UEFA üyeliği gerçekleşmeyebilirdi” olmuştur. Arnavutluk'un İsviçre’yi suçlamasının altında, İsviçre Milli Takımları’nda oynayan Kosovalı futbolcular yatmaktadır. Arnavutluk yöneticilerine göre, Kosova UEFA üyesi olduğunda, İsviçre Milli Takımı’nda forma giyen Kosovalı futbolcuların tercihi kendi ülke milli takımları olacağından, İsviçre Kosova’nın UEFA üyeliğini desteklememiştir

ABD ve bazı Avrupa Birliği ülkelerinin desteğiyle 17 Şubat 2008 tarihinde tek taraflı olarak Sırbistan’a karşı bağımsızlığını ilan eden Kosova’nın UEFA üyeliğine karşı çıkan devletlerden biri Sırbistan’dır. Sırbistan, halkının büyük çoğunluğunu Slav ırkından gelmeyen müslüman Arnavutların oluşturduğu 2 milyon nüfuslu Kosova’nın bağımsız bir devlet olmadığını ve olamayacağını, Sırbistan’ın bir bölgesi/parçası olduğu tezini savunmaktadır. Nitekim UEFA’daki oylama öncesinde Sırbistan Futbol Federasyonu Başkanı Tomislav Karadic, bu konuda bir açıklama yapıp, Kosova’nın üyelik talebini UEFA Yönetmeliği’ne de aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Bu konuda Sırbistan’ın destekçileri Rusya, İspanya, Yunanistan, Slovakya gibi ülkeler olmuştur. Ne var ki Sırbistan, Batı’nın desteğini arkasına alan Kosova’nın UEFA üyeliğini hem seçim sürecinde hem de daha sonra CAS’a gitmek suretiyle engelleyememiştir. Daha sonra Sırbistan’ın Kosova’nın UEFA üyeliğini iptal başvurusunu CAS, UEFA Yönetmeliği’nin 5.maddesini dikkate alarak geri çevirmiştir.

Not: Yazarın yorumunda kullandığı bilgilerin önemli bölümü, yazara ait “Sporun Jeopolitiği” kitabında yer almaktadır.