CALCIO IS BACK! PEKİ, MONTELLA DA MI?

Futbol bazen bir kelimenin içine koca bir tarihi sığdırır.

 

İtalyanların “Calcio is back!” sloganı da öyle…

 

2022-2023 sezonunda Avrupa kupalarında İtalyan takımlarının gösterdiği başarı, yalnızca skor tabelalarına değil, İtalyan futbolunun hafızasına da yazıldı. Avrupa’nın en büyük sahnelerinde yeniden görünür hale gelen İtalyan futbolu, geçmişin ihtişamını hatırlatan bir gösteriyle sesini duyurdu.

 

Fabio Capello, Fabio Cannavaro ve Luca Toni… Üç isim, üç ayrı futbol hikâyesi. Arkada yükselen “Nessun Dorma”, ön planda Capello’nun ağzından dökülen o iddialı cümle:

 

“Calcio is back!”

 

Yani, “Futbol geri döndü!”

 

Fakat burada küçük bir ayrıntı var: İtalyanlar futbola neden “Calcio” diyor?

 

Çünkü İtalya’da futbolun adı, yalnızca İngilizceden alınmış bir spor terimi değil; tarihî bir geleneğin de taşıyıcısı. “Calcio”, Floransa’nın Rönesans döneminde oynanan, bugünkü futbola benzeyen ama kendi kuralları ve sertliğiyle ayrılan geleneksel oyununa uzanıyor. İtalyanlar modern futbolu kendi tarihî sözcükleriyle adlandırırken, aslında geçmişleriyle de bağ kuruyorlar.

 

İşte bu yüzden “Calcio is back!” yalnızca bir futbol sloganı değil, aynı zamanda bir hafıza çağrısıydı.

 

Peki, bizim hafızamızda hangi cümle yankılanacak?

 

“Türk futbolu geri döndü” diyebilecek miyiz?

 

Futbolun adı İtalya’da Calcio, Türkiye’de ise biraz da sabırdır!

 

İtalyanların o meşhur sloganını bugün Türkiye’ye uyarlamaya kalksak, önümüzde bir soru beliriyor: Dünya Kupası’nda yaşananların ardından, Uluslar Ligi’nde yeniden sahaya çıkacak millî takım için “Türk futbolu geri döndü” diyebilecek miyiz? Yoksa bu kez de eski hikâyeleri yeni kadrolarla anlatmaya mı devam edeceğiz?

25 Eylül Cuma günü Kocaeli’de Fransa karşısına çıkacak A Millî Takım, 2026-2027 UEFA Uluslar Ligi’nde ilk kez A Ligi’nde mücadele edecek. Grupta Fransa’nın yanı sıra İtalya ve Belçika da var. Yani karşımızda yalnızca üç rakip değil, Avrupa futbolunun farklı ekolleri bulunuyor. 

 

Bu, Montella için de sıradan bir turnuva başlangıcı değil. Çünkü millî takımın başında olmak, yalnızca maç kazanmakla ölçülen bir görev değil; beklentiyi yönetmek, takımın oyun kimliğini geliştirmek ve yenilginin ardından yeniden ayağa kalkabilmek demek.

 

Dünya Kupası’nda erken veda etmiş bir takımın önünde şimdi yeni bir sayfa var. Fakat sayfanın başlığına “yeni başlangıç” yazmakla, gerçekten yeni bir başlangıç yapmak arasında hayli mesafe bulunuyor.

 

Montella’nın İtalyanlığı mı, Türkiye’nin futbol aklı mı?

 

Montella’nın hikâyesinde ilginç bir ironi var. İtalyan futbolunun içinden gelen bir teknik adam, şimdi Türk futbolunun geleceğine dair soruların merkezinde duruyor.

İtalya’da “Calcio” bir futbol kültürünün adı. Türkiye’de ise futbolun kültürü kadar, futbolun nasıl yönetildiği de tartışma konusu.

 

Bizde teknik direktörler çoğu zaman bir turnuvanın kahramanı, bir başka turnuvanın da bütün sorunlarının sorumlusu ilan edilebiliyor. Kazanınca hocanın sistemi, kaybedince hocanın tercihleri konuşuluyor. Futbolun bütün yükü, bazen doksan dakikanın kenarındaki bir adama bırakılıyor.

 

Oysa millî takımın geleceği, yalnızca Montella’nın taktik tahtasına bakılarak anlaşılabilecek kadar basit değil.

 

Oyuncu havuzunun genişliği, genç futbolcuların gelişimi, kulüplerdeki oynama süreleri, fiziksel hazırlık, savunma organizasyonu ve hücumdaki üretkenlik… Bunların hepsi aynı hikâyenin parçaları.

 

Montella’nın önündeki asıl mesele, bu parçaları bir araya getirerek sahada tekrar edilebilir bir oyun ortaya koyabilmek.

 

Bir maçta iyi oynamak başka, iyi oyunu alışkanlığa dönüştürmek başka.

 

Fransa maçı: Bir sonuçtan fazlası

 

25 Eylül’deki Fransa karşılaşması, Türkiye’nin Avrupa’nın üst düzey takımlarıyla kendi sahasında karşılaşacağı bir sınav. Ardından 28 Eylül’de İtalya, 2 Ekim’de Belçika deplasmanı ve 5 Ekim’de yeniden İtalya maçı var. Eylül ve ekim aylarının bu sıkışık takvimi, teknik heyetin kadro derinliğini ve oyuncu rotasyonunu da gündeme getirecek. 

 

Fransa karşısında yalnızca skora bakmak, maçın bize anlatabileceklerini eksik okumak olur.

 

Millî takım topu kazandığında ne yapacak? Rakibin baskısı altında pas bağlantılarını koruyabilecek mi? Savunmadan hücuma geçerken aceleci mi davranacak, yoksa doğru anı mı bekleyecek? Top rakipteyken takım halinde hareket edebilecek mi?

 

Bunlar, tabeladan bağımsız olarak izlenmesi gereken sorular.

 

Elbette futbolun nihai ölçüsü sonuçtur. Millî takım sahaya yalnızca güzel pas yapmak için çıkmıyor. Ancak sonuçların kalıcı hale gelmesi için oyunun da bir dayanağı olması gerekiyor.

Bir galibiyet, her sorunun cevabı değildir. Bir mağlubiyet de her şeyin yanlış gittiğinin kanıtı sayılamaz.

 

Önemli olan, takımın neyi doğru yaptığını ve neyi geliştirmesi gerektiğini görebilmek.

 

Montella’ya ne diyeceğiz?

 

İşte asıl sorumuz burada başlıyor.

 

Montella’nın geleceğini tek bir maçın sonucuna bağlamak mı, yoksa ortaya koyduğu oyunu ve gelişim çizgisini bütün olarak değerlendirmek mi?

 

Bir teknik direktörün görev süresi elbette tartışılabilir. Tercihleri sorgulanabilir, oyun planı eleştirilebilir, oyuncu seçimleri konuşulabilir. Fakat bu tartışmanın zemini, öfke ya da geçmişe duyulan özlem değil; sahadaki somut veriler olmalı.

 

Millî takımın Dünya Kupası’ndaki performansına ilişkin hayal kırıklığı, Uluslar Ligi’nde kendiliğinden ortadan kalkmayacak. Yeni turnuva, yeni bir değerlendirme imkânı sunacak. Montella’nın takımı nasıl hazırladığı, maçlar arasında neyi değiştirdiği ve futbolcuların sahada nasıl bir bütün oluşturduğu bu değerlendirmede belirleyici olacak.

 

Burada bir başka ayrıntıyı da unutmamak gerekiyor: Millî takım, kulüp takımı gibi her gün birlikte çalışan bir yapı değil. Teknik heyetin oyuncularla geçirdiği süre sınırlı. Bu nedenle sistemin anlaşılır, rollerin belirgin ve oyuncuların birbirini tamamlayacak biçimde seçilmiş olması daha da önem kazanıyor.

Calcio’nun dönüşü, bizim de dönüşümüz olabilir mi?

 

İtalyanların “Calcio is back!” sloganı, geçmişteki başarıları hatırlatan bir cümleydi. Fakat geçmişin kupaları, bugünün maçlarını kazanmıyor. Tarih, futbolcuya forma giydirmiyor; teknik direktörün yerine taktik belirlemiyor.

 

Türkiye’nin de geçmişteki büyük turnuvalarını hatırlamakla yetinmemesi gerekiyor.

 

Bizim de futbol hafızamızda unutulmaz geceler, büyük zaferler, son dakikada gelen goller var. Ancak o geceleri yeniden yaşamak istiyorsak, yalnızca eski görüntüleri izlemek yerine bugünün takımını inşa etmeliyiz.

 

Montella’nın görevi de burada anlam kazanıyor. Millî takımın geçmişteki başarılarını tekrarlama vaadi vermekten çok, gelecekte başarı üretebilecek bir oyun düzeni kurması bekleniyor.

 

Uluslar Ligi’nde Fransa, İtalya ve Belçika ile aynı grupta bulunmak, bu açıdan önemli bir ölçüm alanı sunuyor. 

 

Peki, bu sınavın sonunda Montella’ya “Devam” mı diyeceğiz, yoksa yeni bir teknik direktör arayışına mı gireceğiz?

 

Bu sorunun cevabı bugünden verilemez. Verilmemeli de.

 

Çünkü mesele yalnızca Montella’nın geleceği değil, Türk futbolunun aynı sorunları tekrar tekrar yaşayıp yaşamayacağıdır.

 

Bir teknik direktör gider, diğeri gelir. Bir sistem değişir, başka bir sistem denenir. Ama futbolun temel meseleleri yerinde duruyorsa, değişen yalnızca kenar çizgisindeki isim olur.

 

İtalyanlar “Calcio is back!” derken geçmişlerini hatırlattılar.

 

Biz ise cuma akşamı Fransa karşısında yalnızca bir maç izlemeyeceğiz. Millî takımın nereye gitmek istediğini, nasıl bir futbol oynamak istediğini ve bu yolculukta Montella’nın nasıl bir rol üstlendiğini de göreceğiz.

 

Belki de bizim sloganımız şimdilik daha sade olmalı:

 

“Millî takım yeniden yola çıkıyor!”

Gerisini sahadaki futbol söylesin.