Türk Futbolunun Yönetim Krizi ve Liyakat Körlüğü

“Özerklik” bahanesi, liyakatsizliğin perdesi olamaz..

Hemen şu savunma yapılır: “TFF özerktir, FIFA ve UEFA bunu istiyor.”

Oysa FIFA, eğitim şartını yasaklamaz; etik kurallara veya nitelikli yöneticilere de karşı değildir.

2006 yılında Anayasa Mahkemesi’nin iptal ettiği düzenleme, yükseköğrenim şartına ilişkindi. Bu karar, “hiçbir eğitim veya yeterlilik kriteri getirilemez” anlamına gelmiyor.

Bugün TFF Başkanlığı için aranan temel şartlar; 25 yaşını doldurmuş olmak, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, belirli suçlardan mahkûm olmamak ve gerekli adaylık desteğini sağlamaktır. Futbolun ulaştığı ekonomik ve yönetsel büyüklük düşünüldüğünde, bu kriterlerin yeterliliği tartışılmalıdır.

Futbol artık stat değil, holding yönetimi..

Bugün TFF Başkanlığı,

• Milyarlarca liralık yayın gelirlerini yönetiyor,
• FIFA ve UEFA ile diplomasi yürütüyor,
• Dijital dönüşüm ve VAR süreçlerini yönetiyor,
• Kulüp lisanslaması, finansal sürdürülebilirlik ve uluslararası hukuk süreçlerinden sorumlu oluyor.
Bu görev artık klasik bir spor yöneticiliği değil, büyük ölçekli bir kurumun üst düzey yöneticiliğidir.

Peki hangi büyük şirket, finansal okuryazarlığı, stratejik yönetim bilgisi ve kurumsal tecrübesi olmayan bir ismi CEO yapar?

Dünyada nasıl işliyor?

Almanya’da futbol federasyonu başkanları çoğunlukla hukukçu, akademisyen veya deneyimli yöneticilerden seçiliyor. İngiltere’de profesyonel yönetim ve bağımsız etik mekanizmaları öne çıkıyor. Fransa’da adaylar yıllarca federasyon içinde yetişiyor, İspanya ise son krizlerin ardından yönetişim reformlarını hızlandırıyor.

Hiçbirinde diploma tek ölçü değil; ancak liyakat, deneyim ve kurumsal yeterlilik vazgeçilmez kabul ediliyor. Türkiye’de ise biçimsel şartların ötesine geçen güçlü bir değerlendirme sistemi bulunmuyor.

Asıl mesele diploma değil, yetkinlik.

Tartışılması gereken asıl konu ise;

TFF Başkanı hangi yetkinliklere sahip olmalıdır?

Önerim, En az 10 yıllık spor yöneticiliği deneyimi, kurumsal yöneticilik geçmişi, mali yönetim bilgisi, spor hukuku konusunda yeterlilik, bağımsız etik inceleme, çıkar çatışması denetimi ve kamuoyu güveni gibi ölçütler artık ciddi biçimde tartışılmalıdır.

Sonuç olarak,

TFF’nin özerk yapısı, devlet müdahalesinden korunmasını sağlar; ancak özerklik, liyakat standartlarının düşük tutulmasının gerekçesi olamaz.

Türk futbolunun ekonomik büyüklüğü ve uluslararası sorumluluğu düşünüldüğünde, başkanlık makamı için yalnızca asgari hukuki şartlarla yetinmek yeterli değildir.

Artık “başkan kim olacak?” sorusundan önce, “Türk futbolunu yönetecek kişi hangi bilgiye, hangi deneyime ve hangi vizyona sahip olmalı?” sorusunu sormanın zamanı gelmiştir.

Çünkü çağdaş futbol yönetim kültürü, güçlü kurumlarla; güçlü kurumlar ise doğru kriterlerle yönetilir..