Sağlıklı Spor Yaşatır Sağlıksız Spor Tüketir 1 Bölüm

Herkes, üniversite sınavına çalışır gibi göbeğini eritme derdinde. Ne yapmalı diye düşünmeye gerek yok. Salonlara, dağlara, spor hocalarına, diyetisyenlere koşar adımlarla gidiyoruz. Gidiyoruz da bu gidiş nereye varacak onu bilmiyoruz. Arkadaşlar "Spor Çok Ciddi Bir Aktivitedir" onun için doktorlar bize yürüyün diyor. On bin adım atın diyor. On kez dambıl, yirmi kez halter kaldırın, 2 kilometre şu tempoda koşun diyemiyor. Neden? Çünkü spor çok ciddi bir faaliyet. 

 

Atatürk'ün spor konusunda güzel bir lafı var. Spor için şöyle demiş kurucu liderimiz. 

“Dünya spor hayatı, spor gayesi çok önemlidir. Bu kadar önemli olan spor hayatı bizim için daha da önemlidir, çünkü ırk meselesidir. Irkın düzelmesi ve gelişmesi meselesidir. ” Atatürk'ün bu sözlerinden spor konusuna ne kadar önem vermemiz gerektiği anlaşılıyor herhalde. Konuyu: "Irkın düzelmesi ve gelişmesi meselesi. ” olarak değerlendirmiş.

 

 Yani; spor koca bir ırkın sağlıklı gelişimine olumlu veya olumsuz katkı sağlıyor ise iş son derece ciddi bir iştir. Kısaca, sporu bilimsel ve bir spor eğitmeni gözetiminde yapmak gerekir. Koca koca takımların başında antrenör, fizyoterapist, psikolog, masör vs vs uzman insan var. Voleybol/Basketbol/Futbol maçlarına gidenler bilir. Maçtan en az yarım saat önce çıkıp maça hazırlanıyorlar. Oradaki ısınma dedikleri çalışmayı ben izlerken yoruluyorum. Muazzam bir plan ve program dahilinde, en küçük ayrıntıya kadar vücutlarını maça hazırlıyorlar. İşte spor bu.

 

 Doktorun verdiği  yürüyüş ise hareket etme etkinliğinden ibaret. Yürümeye başladığınızda  kanınız temizlenmeye başlar. 5'inci dakikasında bu kez temizlik ruhunuza sirayet eder. 10'uncu dakikada stres, yarım saat sonra yağlar erimeye başlar. 45. dakikada kötü düşünceler gider. 1 saati bulursanız, beyniniz size dopamin diye bir güzelliği hediye eder. 

 

Dopamin, beyindeki sinir hücreleri arasında iletişimi sağlayan bir nörotransmitter ve hormon türüdür. Aynı zamanda "mutluluk hormonu" olarak da bilinir ve keyif, motivasyon, dikkat, öğrenme, hareket gibi pek çok vücut fonksiyonunda rol oynar. Yani, yaklaşık bir ay sonra, sınava girecek tüm öğrenciler için altın değerinde bir hormondur. Ama ebeveynler onları eve tıkıp ders çalışma manyağı yapmakla meşgul. O da ayrı bir yazı konusu.  

 

Spor yapmak, fiziksel ve ruhsal sağlığımız için vazgeçilmez bir alışkanlık. Ancak günümüzde "daha çok spor, daha iyi sonuç" düşüncesiyle hareket eden birçok kişi, ağır egzersizlerin getirdiği riskleri göz ardı ediyor. Ne yazık ki sporun faydalı olduğu kadar, eğitmensiz, bilinçsiz ve aşırı yapıldığında zararlarını yaşamak da kaçınılmaz oluyor.

 

Ağır sporun ilk ve en belirgin zararı, kas ve eklem yıpranması, sakatlıkları, yaralanmaları olur. Vücudun sınırlarını zorlamak, kas liflerinde mikro yırtıklara neden olur. Bu durum uzun vadede sakatlıklara, tendon iltihaplanmalarına ve eklem problemlerine yol açabilir. Özellikle spor yapmaya yeni başlayanlar için bu durum daha da riskli ve tehlikelidir. Ehliyetsiz araba kullanmak kadar ciddi problemleri yaşamanıza neden olur. 

 

Sporu amatörce yapanlara "Sedanter Sporcu" denir. Bu terim, latince "sedentarius" kelimesinden gelir ve "oturan" veya "yerleşik" anlamlarına gelir. İş yerinde, evde gününüzü oturarak geçiriyorsanız, siz sedantersiniz. Bu terim, kaba ve kötü bir anlam taşımıyor. Aksine, bu durum, spor eğitmenine sizinle ilgili ciddi bir kategori bilgisi veriyor. Ve bu bilgiye dayanarak bir sedanter kişi, spora başlamadan önce vücudunu, spor yapabilecek hale getirilmesi gereken kişi olarak, bir nevi tedavi için teşhis konmuş oluyor.  

 

Kısacası; vücut henüz alışmamışken yoğun tempoya girmek, fayda yerine zarar getirir.

Kardiyovasküler sistem üzerinde de olumsuz etkiler görülebilir. Kalp ritmini aşırı derecede zorlayan egzersizler, tansiyon problemlerine, kalp ritminde bozukluklara ve bazı vakalarda kalp krizine kadar varabilen ciddi sorunlara neden olabilir.

 

Yine eğitmen olmadan  bilinçsizce yapılan ağırlık çalışmaları ise omurga ve kas tendon sağlığına büyük tehditler oluşturur. Ayrıca bağışıklık sistemini de zayıflatabilir. Vücut, yorucu egzersizlerden sonra toparlanmak için zamana ve rejenarasyon faaliyetlerine ihtiyaç duyar. Sürekli zorlanan bir bağışıklık sistemi, hastalıklara açık hale gelir. Uyku düzeninin bozulması, beslenme dengesizlikleri ve sürekli yorgunluk hissi de bu zincirin halkalarındandır.

 

İlk bölümü burada bitiriyorum. Anlatmak istediğim şey, spora boş zamanı değerlendirme aktivitesi gibi bakmamanızı ve işin ciddiyetini anlamanıza yardımcı olmak. Yani aslında spora başlamak için önce vücudumuzun spor yapmaya müsait olup olmadığını tespit etmemiz lazım. Bu en fazla 1 haftanızı alır. Sonrasında hangi kaslar, ne kadar esnemesi, hangilerinin ne kadar kuvvetlenmesi gerekir. Önce bu konuları halletmeniz gerekebilir. Ayrıca nefes alıp vermeyi biliyor muyuz? Gibi tüm detayları öğrendikten sonra bir eğitmen gözetiminde veya verdiği programa göre spora başlayabiliriz. 2'inci bölümde görüşmek dileğiyle...