Ay-yıldızlı formanın 'kırmızı-beyaz' tarihi

2026 Dünya Kupası’nda 24 yıl sonra yer alacak A Milli Futbol Takımı'nın ay-yıldızlı forması, 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilanından 3 gün önce başladığı tarihi yolculuğuna Amerika Kıtasında devam ediyor.

Türkiye A Milli Futbol Takımı'nın ay-yıldızlı forması, yeni kurulan cumhuriyetle birlikte yolculuğuna 26 Ekim 1923'teki Romanya maçıyla başladı. Beyaz kazağın göğsüne elle işlenen kırmızı şerit ve ay-yıldızın yer aldığı milli takımın formasının kırmızı-beyaz tarihi serüveni de bu karşılaşmada başlamış oldu. Milli takımın ilk müsabakasında yakalı ve bağcıklı klasik formaya, siyah kemerli beyaz şort ile siyah çorap eşlik etti.

Dünya kupasına ilk katılım hakkını 1950 Brezilya'da alan Türkiye, ekonomik koşullar ve mesafenin uzak olması nedenleriyle organizasyona gidemedi.

İsviçre 1954'te Dünya Kupası'nda ilk kez boy gösteren Türkiye, turnuvada 1 galibiyet, 2 mağlubiyet yaşadı. Milli formayla dünya kupasında ilk gol ise Suat Mamat'ın ayağından geldi.

A milli forma 48 yıl sonra 2002 Dünya Kupası'nda yeniden "dünya sahnesinde" yerini aldı. Türk futbol tarihindeki en büyük başarıyı bu organizasyonda elde eden milli takım, turnuvayı 3. tamamlayarak ay-yıldızlı formayı da kürsüye taşımayı başardı.

Amerika Kıtasında 11 Haziranda başlayacak 2026 Dünya Kupası'nda sahaya 14 Haziran sabahı çıkacak milli takım, 1923'ten ilhamla hazırlanan ebru sanatı detaylı kırmızı şeritli ay-yıldızlı formayı giyecek.

AA muhabiri, Türkiye A Milli Futbol Takımının, dünya kupaları ve Avrupa şampiyonlarında gururla taşıdığı "ay-yıldızlı formanın kırmızı-beyaz hikayesini" derledi.

İlk İlmek (1923)
Türkiye Futbol Federasyonu "Futbol Heyet-i Müttehidesi" adıyla 1923'te kuruldu. Türkiye, 21 Mayıs 1923’te FIFA’nın 26. üyesi kaydedildi.

Cumhuriyet’in 29 Ekim 1923'teki ilanından üç gün önce, teknik direktör Ali Sami Yen yönetimindeki milli takım çıktığı ilk müsabakada Taksim Stadı’nda Romanya ile karşı karşıya geldi. Türk Milli Takımı’nın tarihteki ilk gollerini 2-2 biten karşılaşmada Zeki Rıza Sporel ağlara gönderdi.

Bu tarihi karşılaşmada görev yapan milli takım futbolcularının üzerindeki forma, bağcıklı beyaz kazağın üzerine ay-yıldızlı al bayrağın elle işlenmesiyle ortaya çıktı.

Beyaz şort ve siyah çoraplarla tamamlanan forma, A Milli Futbol Takımı’nın ve ikon haline gelen bantlı tasarımın tarih sahnesine ilk adımı oldu.

Giyilemeyen Forma (1950)
Brezilya’da düzenlenen 1950 Dünya Kupası’na A Milli Takım, direkt katılım hakkı elde etti.

Dünya Kupası’nda ilk kez yer alan Türkiye, ekonomik koşullar ve yolun uzak olması nedenleriyle organizasyona gidemedi.

İlk kez "dünya sahnesinde" (1954)
İsviçre’de düzenlenen 1954 Dünya Kupası'nda sahneye ilk kez çıkan A Milli Takım, Macaristan, Batı Almanya ve Güney Kore ile 2. grupta yer aldı.

Milliler, ilk maçta Batı Almanya’ya 4-1’lik skorla mağlup olu maçta Türkiye adına Dünya Kupası tarihinin ilk golünü İsmail atan Suat Mamat, sevincini "şeritli ay-yıldızlı" formayla yaşadı.

Turnuvanın ikinci maçında Güney Kore’yi 7-0 yenen Türkiye, Batı Almanya ile grup aşamasını aynı sırada tamamladı. Türkiye ile Batı Almanya arasında oynanan play-off karşılaşmasını milli takım, 7-2 kaybetti.

Batı Almanya ile yapılan ilk müsabakada giyilen kırmızı zemin üzerine beyaz şeritli ay-yıldızlı forma, Türkiye’nin Dünya Kupası’nda terletilen ilk forması oldu. Millilerin ilk Dünya Kupası galibiyetinde ise üzerlerinde klasik beyaz üstüne kırmızı bantlı forma vardı.

Avrupa’ya "merhaba" (1996)
Avrupa Şampiyonası'na 1996'da katılım hakkı elde eden A Milli Takım, bu organizasyonda ilk kez mücadele etti.

D grubunda Portekiz, Hırvatistan ve Danimarka ile eşleşen milliler, organizasyonu golsüz tamamladı.

Kırmızı zemin üzerine omuzlardan göğse doğru "kalkan" yansımalı beyaz şeritler inen milli forma, Türkiye’nin Avrupa kupalarındaki ilk forması oldu.

Beyaz zemin üzerine omuzlardan aşağı inen dikey kırmızı şeritli forma da ilk kez Avrupa şampiyonasında kullanıldı.

Eşiği Geçmek (2000)
EURO 2000’de B Grubu’nda yer alan A Milli Takım, İtalya, Belçika ve İsveç ile eşleşti.

Tarihinde ilk kez gruplardan çıkmayı başaran çeyrek finalde Portekiz ile eşleşen ay-yıldızlılar, 2-0 kaybederek turnuvaya veda etti.

Milli Takım organizasyonda "farklı forma tasarımıyla" boy gösterdi.

Kırmızı zeminli ve beyaz yakalı formayla beyaz zeminli kırmızı yakalı forma giyen milli takım, turnuvada adından söz ettirmeyi başardı. Milli takım çeyrek finalde, kırmızı yakasından inen ince kırmızı şeride bağlanan yatay kırmızı bant tasarımlı beyaz formayla izleyicilerin karşısındaydı.

Zirve (2002)
Japonya ve Güney Kore’de 2002 yılında düzenlenen Dünya Kupası, Türkiye futbol tarihinin zirvesi olarak kayıtlara geçti.

Yarı finale kadar ilerleyen A Milliler üçüncülük madalyası kazandı ve Türk futbolunun en büyük başarısını yakaladı.

Tamamı kırmızı zeminde, omuzdan kollara doğru 3 beyaz şeritli forma giyen Milli Takım, tarihindeki en büyük başarı hikayesini yazdı.

Beyaz zemin üzerinde ince kırmızı bantlı forma da geçmişten ilhamla Türkiye’nin turnuvalar tarihindeki en büyük başarısında terletildi.

Pes Etmemek (2008)
Avusturya ve İsviçre ev sahipliğinde düzenlenen EURO 2008, Türkiye’nin Avrupa şampiyonlarındaki en büyük başarısı ve son dakikalarına kadar mücadeleyi bırakmadığı turnuva olarak hafızalara kazındı.

Turnuva milli takım formaları açısından da ilklere sahne oldu. Beyaz zemin formada kırmızı bant bulunmuyordu. Formada göğsün sol yanında Türk bayrağı mevcuttu. Bu sefer şortların ve konçların rengi “turkuaz”dı. Milli takım kırmızı zemin üzerine beyaz bantlı forma da turkuaz-beyaz formaya eşlik etti.

Milliler, Avrupa şampiyonalarındaki en büyük başarıda turkuaz formayla azmin, pes etmemenin ve geri dönüşün hikayesini kayıtlara geçirdi.

Ağır Beklenti (2016)
Fransa’nın ev sahipliğindeki EURO 2016'da Türkiye, büyük hayal kırıklığı yaşadı.

D Grubu’nda Hırvatistan, İspanya ve Çekya ile eşleşen milliler, 1 galibiyet, 2 mağlubiyetle 3. oldu ve elendi.

Milli takım beyaz zemin üzerine turkuaz ve kırmızı üzerine siyah "örümcek ağı" desenli formayla organizasyonda yer aldı.

Tribünler boş, hafızalar dolu: 2020 (2021)
Koronavirüs salgını nedeniyle bir yıl ertelenen EURO 2020, 2021 yılında oynandı. Organizasyon 11 ev sahibi şehirde düzenlendi.

Milli takımın büyük hedeflerle gittiği turnuva ay-yıldızlılar için tam bir kabusa dönüştü. A Grubu’nda İtalya, Galler ve İsviçre ile eşleşen Türkiye, grubundaki üç maçtan da mağlubiyetle ayrıldı.

Klasik tasarım beyaz zemin üzerine kırmızı bantlı ve düz kırmızı zeminli formalar, boş trübünlerin önünde sahadaydı.

Yeniden (2024)
Almanya’da düzenlenen EURO 2024, Türkiye’nin 2016 ve 2021’deki turnuvanın ardından "yeniden doğuşu" oldu.

"Gurbetçilerin" her maçında stadyumu doldurduğu Türkiye, genç kadrosuyla turnuvada adından söz ettirdi.

Beyaz zemin üzerine kırmızı bantlı ya da tamamı kırmızı ay yıldızlı formaları giyen genç oyuncular, A Milli Takım’ın büyük başarılara imza atacağının sinyallerini verdi.

Yeni Zaferler
Genç oyuncuların yer aldığı Euro 2024’teki milli takımın serüveni, Amerika Kıtası'nda, 2026 Dünya Kupası'nda sürecek.

Yeni başarıların peşinden koşan milli takım, organizasyonda tarihinden esintiler taşıyan formayla boy gösterecek.

Kırmızı ve beyaz zeminde ebru sanatı detaylarıyla süslenen ay-yıldızlı formalar, Amerika, Meksika ve Kanada’da milli takımın başarısına eşlik edecek.